تبلیغات
یا مهدی (عج) تا کی انتظار

فضایل امیرمومنان حضرت علی علیه السلام در قرآن



هنگامیكه معاویه به‌ عنوان خلیفه مسلمین وارد مدینة طیّبه شد، دستور داد تا ابن عباس، عموزادة علی ـ علیه‎السّلام ـ راحاضر كنند، آنگاه با كمال ناراحتی و خشم به او گفت:
«شنیده‎ام هنوز دم از فضایل علی می‎زنی؟ مگر نمی‎دانی ذكر فضایل علی را ممنوع كرده‎ام؟ بترس از اینكه مبتلای به عقوبت سختی گردی به نحوی كه هرگز از آن رهایی نداشته باشی.»

ابن عباس فرمود:«تمام اهل مدینه شاهدند كه من به غیر از تفسیر قرآن سخن دیگری بر زبان جاری نمی‎كنم، لكن چون از پیغمبر خدا ـ صلی‎الله علیه و آله ـ شنیدم كه فرمودند: «مَنْ فسَّرَ القرآنَ بِرَایهِ فَالیَتَبَوَّءْ مَقْعَدُهُ مِنَ النّارِ» كسی كه قرآن را بر خلاف واقع تفسیر كند، نشیمن‎گاه او در آتش خواهد بود؛ لذا هرگز قرآن را بر خلاف واقع تفسیر نمی‎كنم.»

معاویه گفت: « تفسیر بگو و خلاف حقیقت و درو‎غ هم معنا مكن، لكن حق نداری دم از فضیلت علی بزنی.»
ابن عباس گفت: بسیار خوب، لكن گاهی من این آیة شریفه را می‎خوانم: «وَ یُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلی حُبِّهِ مِسكیناً وَ یَتیماً و أسیراً»[1] از من سؤال می‎كنند: خداوند در این آیه از چه كسانی ستایش می‎كند؟ اگر بگویم آنان علی و فاطمه و فضّة خادمه می‎باشند،آیه را به نحو حقیقت تفسیر نموده‎ام و إلاّ آیه رابه دروغ و خلاف واقع تفسیر كرده‎ام.»

معاویه گفت: «آیات دیگر را از برای مردم تفسیر كن. مگر قر‎‎آن آیة دیگری ندارد؟»

ابن عباس گفت:«بسیار خوب، اینك آیة دیگری می‎خوانم و آنگاه این آیه را خواند: «یْا أیُّها الرَّسولُ بَلَّغْ ما اُنزِلَ اِلَیْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ اِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللهُ یَعْصِمُكَ مِنَ الّناس»[2] از من سؤال می‎كنند، پیامبر مأمور به ابلاغ چه موضوعی بوده كه اگر آنرا ابلاغ نمی‎كرد گویا اصلاً رسالت خود را ابلاغ نكرده ؟ اگر بگویم پیغمبر ـ صلی‎الله علیه و آله ـ در غدیر خم مأمور بود تا علی ـ علیه‎السّلام ـ را به عنوان خلیفة بلافصل خود معرفی نماید آیه را درست تفسیر كرده‎ام و الا بر خلاف واقع سخن گفته‎ام.»

معاویه گفت: «مگر حتماً باید این آیه را تفسیر كنی؟ آیه دیگری بخوان»

ابن عباس گفت: «این آیة شریفه را بشنو: «یاایُّهاالذین آمنوا اذا ناجَیْتُمُ الرَّسولَ فَقَدَّموا بَیْنَ یَدَیْ نَجْواكُمْ صَدَقَة» [3] از من می‎پرسند: آیا كسی به این آیه شریف عمل نموده؟ اگر بگویم تنها كسی كه به این آیه عمل نموده علی ـ علیه‎السّلام ـ است و او با اینكه یك دینار بیشتر نداشت، با این حال یك دینار را به ده درهم فروخت و هر گاه می‎خواست با پیامبر نجوا كند، یك درهم صدقه می‎داد، در این صورت آیه را صحیح تفسیر كرده‎‏ام و إلّا بر خداوند دروغ بسته‎ام و من هرگز جرأت آن را ندارم كه بر خلاف واقع، قرآن را تفسیر كنم.» معاویه گفت: «از آیات دیگر قرآن بخوان.»

ابن عباس خواند:
«وَ مِنَ النّاسِ مَنْ یَشری نَفْسَهُ اَبْتِغاءَ مَرْضات اللهِ، وَاللهُ رَئُوفٌ بالعِبادِ»[4] ازمن می‎پرسند: «آن كسی كه جان خود را در راه رضایت خدا بذل نمود كه بوده؟ اگر بگویم آن شخص علی ـ علیه‎السّلام ـ بود كه در «لیلةالمبیت» بجای پیغمبر اكرم ـ صلی‎الله علیه و آله ـ در بستر خوابید تا اینكه آن حضرت بتواند به مدینه هجرت كند، آیه را به نحو حقیقت و واقع تفسیر نموده‎ام وإلا به خداوند اسناد دروغ داده‎‎ام.»

معاویه گفت: «از آیات دیگر قرآن بخوان.»

ابن مسعود گفت: این آیه شریفه را گوش كن: «قُلْ لا اَسْئَلُكُمْ عَلَیهِ اَجْراً اِلاّ المَوَدَّةِ فی القُرْبی»[5] از من سؤال می‎كنند: «ذی القربی» كیانند كه محبت آنان در عوض مزد رسالت پیغمبر اكرم ـ صلی‎الله علیه و آله ـ می‎باشد؟ اگر بگویم مراد، علی و فاطمه و فرزندان آنهاست درست تفسیر كرده‎ام و گرنه بر خلاف واقع تفسیر كرده‎ام و من هرگز این كار را نخواهم كرد.

معاویه گفت: «قرآن هزاران آیه دارد،آیه دیگری بخوان.»

ابن عباس خواند: «انَّما یُریدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ اَلْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَكُمْ تَطْهیراً»[6] از من می‎پرسند: آنانیكه خداوند هر رجس و پلیدی را از آنهازایل نموده چه كسانی هستند؟ اگر بگویم آنان اهلبیت پیغمبراكرم ـ صلی‎الله علیه و آله ـ هستند براستی سخن گفته‎ام والّا آیه را به دروغ تفسیر كرده‎ام.

معاویه گفت: «مگر در قرآن آیة دیگری نیست؟»

ابن عباس این آیة شریفه را خواند: «فَمَنْ حاجَّكَ فیهِ مِنْ بَعْدِ ما جائَكَ مِنَ العِلْمِ فَقُل ْتَعالَوْ نَدْعُ اَبْنائَنا وَ اَبْنائَكُمْ وَ نسائَنا و نسائَكُمْ وَ اَنفُسَنا اَنْفُسَكُمْ، ثٌمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلُ لَّعنَةَ اللهِ عَلَی الكاذِبینَ»[7] و گفت: «از من سؤال می‎كنند: داستان مباهلة پیغمبر ـ صلی‎الله علیه و آله ـ با نصارای نجران كه بنا شد در حق هم نفرین كنند تا خداوند دروغگو را از بین ببرد چیست؟ اگر بخواهم طبق واقع تفسیر كنم باید بگویم: پیغمبر اكرم ـ صلی‎الله علیه و آله ـ در روز مباهله دو فرزند خود، امام حسن و امام حسین ـ علیهما‎السّلام ـ و زهرا ـ علیها‎السّلام ـ و علی ـ علیه‎السّلام ـ را با خود همراه كرد و از علی ـ علیه‎السّلام ـ تعبیر به «نفس» وجان خود كرد، اما اگر بگویم پیغمبر ـ صلی‎الله علیه و آله ـ مردی غیر از علی ـ علیه‎السّلام ـ را جهت مباهله با خود همراه كرد قطعاً دروغ گفته‎ام و من هرگز بر خلاف واقع آیه‎ای تفسیر نمی‎كنم.»

معاویه گفت: «آیة دیگری بخوان.»

ابن عباس خواند: «اِنَّما وَلیُّكُمُ اللهُ وَ رسوُلُهُ و الَّذینَ آمنوا الذینَ یُقیمون الصَّلوهَ وَ یُؤتُونَ الزَّكاهَ وَهُمْ راكِعُونَ»[8]
پس گفت: « اگر از من بپرسند: آن كسی كه بعد از خدا و رسول بر مردم ولایت دارد و دارای این صفت بوده كه در حال ركوع نماز زكات داده كیست؟ اگر بگویم او علی ـ علیه‎السّلام ـ است به نحو حقیقت سخن رانده‎ام والا آیه را بر خلاف حقیقت تفسیر كرده‎ام و از من چنین انتظاری نداشته باش» معاویه گفت: «آیة دیگری را برای مردم تفسیر كن، مگر قر‎آن فقط شامل همین آیاتی بود كه در شأن علی تفسیر كردی؟»

ابن عباس گفت: پس این آیه را بشنو «اِنَّمااَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هاد[9]» از من سؤالی می‎شود كه تفسیر این آیه چیست؟ ما«منذر» را كه پیغمبر اكرم ـ صلی‎الله علیه و آله ـ باشد شناخته‎ایم، امّا، هادی امّت را نمی‎شناسیم. اگر بگویم مقصود از «هادی امّت» علی ـ علیه‎السّلام ـ است براستی سخن گفته‎ام زیرا تمام علماء خاصّه و عامّه این حدیث شریف را از پیغمبر اكرم ـ صلی‎الله علیه و آله ـ نقل نموده‎اند كه فرمود: «أنا المُنْذِرُ و علیٌّ الهادی و بِكَ یا علیُّ یُهْتَدی المُهْتَدوُنَ» من ترساننده امّت و علی رهنمای آنان می‎باشد و سپس فرمودند: یا علی توسط تو مردم به راه راست هدایت خواهند شد. و هر گاه آیة شریفه را خلاف واقع تفسیر كنم گنهكار خواهم بود و من طاقت عقوبت خداوند را ندارم.»

معاویه گفت: «مگر قرآن آیات دیگری ندارد كه تفسیر كنی؟»

ابن عباس گفت: بسیار خوب آیة دیگری را گوش كن: «قُلْ كَفی بِاللهِ شهیداً بَیْنی وَ بَیْنَكُم وَ مَنْ عِندَهُ عِلْمُ الكِتابِ»[10] مردم از من سؤال می‎كنند: آن كسی كه در نزد او علم قرآن بوده چه كسی است؟ اگر بگویم علی ـ علیه‎السّلام ـ است براستی سخن گفته‎ام زیرا تمام مفسرین از اهل تسنّن و تشییع نقل كرده‎اند كه چون از پیغمبر اكرم ـ صلی‎الله علیه و آله ـ سؤال شد: آن كسی كه علم قرآن در نزد اوست كیست؟ فرمود: علی ـ علیه‎السّلام ـ است بعلاوه رسول گرامی اسلام بارها فرمودند:
«أنا مدینةُ العِلْمِ وَ عَلیٌّ بابُها، فَمَنْ أرادَ الحِكْمَةَفَالْیَئْتِها مِنْ بابِها»
«من شهر علم و علی بمنزلة باب علم و حكمت است، پس هر كس دانش می‎خواهد باید ابتدا دست به دامن علی ـ علیه‎السّلام ـ شود.»

معاویه گفت: «از آیات دیگر قرآن قرائت كن.»

ابن عباس گفت «این آیة شریفة را می‎خوانم: «وَاَعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً و لا تَفَرَّقوُا»[11] از من از تفسیر این آیه سؤال می‎كنند؛ اگر بگویم مقصود از ریسمانی كه مردم باید به آن چنگ بزنند تا دچار اختلاف نشوند، اهلبیت پیغمبر ـ صلی‎الله علیه و آله ـ و در رأس آنان علی ـ علیه‎السّلام ـ است براستی سخن گفته‎ام زیرا خاصّه و عامّه بنحو تواتر این حدیث را از وجود مبارك نبی اكرم ـ صلی‎الله علیه و آله ـ نقل كرده‎اند كه فرمود:
«اِنی تَرَكْتُ فیكُمْ حَبْلَیْنی، إنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِما لَنْ‌ تَضِلّوا اَبَداً، اَحَدُهُما اَكْبَرٌ مِنَ اَلاَخَرِ، كِتابُ الله حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السَّماءِ اِلَی اَلأرضِ وَ عِتْرَتی أهلَ بیتی. فَانَّهُما لَنْ یفتَرِقا حَتّی یَرِدا عَلَیَّ الحَوْض» «به درستی كه من دو ریسمان محكم را در بین امّت خود به یادگار می‎گذارم، و هر كس به این دو ریسمان محكم چنگ بزند هر‎گز گمراه نمی‎شود، یكی از آنها بزرگ‌تر از دیگری است و آن قرآن است كه چون ریسمان از آسمان به زمین كشیده شده و دیگری عترت من است و این دو از هم جدا نمی‎شوند تا اینكه در كنار حوض كوثر بر من وارد گردند.»

ای معاویه! اگر من آیه را به غیر از این تفسیر كنم بر خلاف حقیقت معنی نموده‎ام و من هرگز چنین نخواهم كرد.

_________________

[1] .سوره انسان، آیه 8.
[2] .سوره مائده، آیه67.
[3] سوره مجادله،آیه12.
[4] . سوره شور‎ی،آیه23.
[5] .سوره بقره آیه207.
[6] . سوره احزاب ، آیه33.
[7] . سوره مائده آیه55.
[8] . سوره آل عمران، آیه 61.
[9] . سوره رعد آیه 7.
[10] . سوره رعد آیه 43.
[11] . سوره آل عمران، آیه 103.

iconبرچسب‌ها : قرآن, ابن عباس, فضایل امیرمومنان (ع), حضرت علی علیه السلام, پیغمبر خدا (ص),
  • نوشته شده توسط : میثم طاهری
  • در تاریخ : شنبه 21 شهریور 1394
  • نظرات()