تبلیغات
یا مهدی (عج) تا کی انتظار

  ابعاد حكومت جهانی حضرت امام مهدی(عج)


مهدویّت، جزء عقاید شیعه، و با آینده نگری بشر مرتبط است؛ یعنی به مسیر اجتماعات و سمت و سوی اندیشه های انسانی بستگی دارد و از لوازم و شرایط محیط، حركت اجتماعی و حركت نهایی بشر است. از این رو، آینده ای كه بشر به سمت آن حركت می كند و می نگرد، مسئله ای جهانی است.
این نظامِ ایده آل، اجتماعی است كه بشر- خواه ناخواه- به سوی آن كشیده می شود. از این رو می توان گفت عموم بشر به آینده ای روشن كه فطرت وی و پیش بینی خردورزان و متفكران به آن سمت سوق دارد، چشم دوخته و همین مسئله منشأ حركت ها و انقلاب ها شده است. انسانی كه اجتماعی زندگی می كند، ویژگی جسمی و روحی و سایر نیازها، او را ملزم و محكوم به زندگی در كنار هم و هم فكری با یكدیگر كرده، از نتایج قهری چنین زندگی، اختلاف و تضاد بوده و ظلم و ستم نیز، از این رهگذر فراگیر شده است. به طور طبیعی هرچه اجتماع گسترده تر شد ظلم و حق كشی نیز بیش از پیش گسترش یافت، به همین دلیل مبارزه ها و جنبش های درونی اجتماع شكل گرفت؛ یعنی نخست تضاد طبقاتی پدید آمده، سپس مبارزات شروع شد.
به گواهی تاریخ، بشر تاكنون نتوانسته آن نظام دلخواه و عادلانه را تجربه كند. این ایده ها، همواره به صورت مدینه ی فاضله تصور شده كه به مرور، تفكر نظام اجتماعی بی طبقه ی عادلانه در جهان آینده را شكل داده اند. همین امر منشأ و انگیزه ی بشر برای بسیاری از درگیری ها و تلاش برای دست یابی به زندگی بهتر و به دور از طبقه شده است. البته، تضاد لازمه ی تكامل بوده و بدون آن، حركتی نخواهد بود. این مسئله در ابعاد اقتصادی، سیاسی و اجتماعی قابل درك است.
ابعاد حكومت جهانی حضرت امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
موعود كیست؟ چه ویژگی هایی دارد؟ چه زمانی و چگونه ظاهر خواهد شد؟ آیا اعتقاد به ظهور، باور گروه و دین خاصی است، یا ادیان دیگر و ملت ها نیز به آمدن چنین فردی با این ویژگی اعتقاد دارند؟ او به تنهایی خواهد آمد، یا كسانی همراه او خواهند بود؟ و ده ها پرسش از این قبیل كه در نتیجه ی ظلم و فساد، فحشا و منكر، اعتیاد، قتل و غارت و تجارت شیطانیِ اعضای بدن انسان و غیره در ذهن نسل به ستوه آمده، جای گرفته است.
هر كسی از دیدگاه مذهب و مرام خود، به این فجایع نگریسته و از سرانجام آن پرسیده، در مواردی پاسخی درخور یافته است و بسیاری هم سرگردان و بی حاصل، در كویر به گرد خویش چرخیده اند.
در میان مسلمانان، اعتقاد به آمدن فردی استثنایی كه به داد بشر رسیده، آنان را به سر منزل هدایت رهنمون شده و همه را زیر یك پرچم و قوانین یك حكومت، گرد هم خواهد آورد، از همان اعتقاد به منجی پدید آمده است. اما این كه وی كیست؟ فرزند چه كسی است؟ در كدامین روزگار و با چه ویژگی هایی خواهد آمد؟ بحث های فراوانی مطرح است.
رسیدن به جامعه ای انسانی مملو از عدل و داد، پیشرفته، مترقی، آزاد و آباد، خودكفا و مستقل از هر نظر و خالی از هرگونه تجاوز و تبعیض- آن هم در سطح جهانی- نیازمند انقلابی وسیع در زمینه ی فرهنگ و فن آوری و هدایت و كنترل و دادرسی است.
شاید بسیاری چنین بپندارند كه حكومت حضرت امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) بر اساس سلسله معجزات و خرق عادات برقرار می گردد؛ حال آن كه این گونه نیست و زندگی همه ی پیامبران و امامان (علیهم السّلام) نشان می دهد كه پیشرفت ها و پیروزی های آنان، معمولاً با استفاده از وسایل و راه های ظاهری بوده و اعجاز، در مواردی جنبه ی استثنایی داشته است.
در روایات اسلامی، كلیات برنامه ی حضرت امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) برای پیاده كردن این اصول، به دقت ترسیم شده است كه این بحث، بخشی از آن را به طور فشرده دنبال می كند:

1.انقلاب فرهنگی وسیع و همه جانبه
نخستین گام انقلابی در نهضت حضرت امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) چیزی جز انقلاب فرهنگی در تمام ابعادش نیست، چرا كه هیچ برنامه ی انقلابی، بدون جهش فكری و فرهنگی، پایا و پویا نبوده، رشد و تكامل لازم را نخواهد یافت. از این رو، انقلاب فرهنگی، نخستین گام در تحقق چنین هدفی است كه افكار را از دو سو به حركت درمی آورد: از یك طرف، زمینه ی فراگیری علوم و دانش های موردنیاز جامعه ای آباد و آزاد و سالم فراهم می گردد و از سوی دیگر، زمینه ی آگاهی به اصول صحیح زندگی انسانی، آمیخته با ایمان در جهت رشد معنوی پدید می آید.
امام صادق (علیه السّلام) می فرماید:
الِعلمُ سَبعةُ وَ عِشرونَ حَرفاً فَجمیعُ ما جَاءَتْ بهِ الرُسلُ حَرفانِ فَلَمْ یَعرِفِ النَّاسُ حَتی الیَومَ غَیرَ الحَرفَینِ فَإِذا قَامَ قائمُنا أَخرجَ الخَمسةَ وَ العِشرینَ حَرفاً فَبثَّها فِی الناسِ وَضَمَّ إلیها الحَرفیَنِ حتَی یَبُثَّها سَبعةَ وَ عِشرینَ حَرفاً(1)؛
علم و دانش 27 حرف(شعبه و شاخه)است و تمام آنچه پیامبران الهی برای مردم آورده اند، دو حرف بیش نبود و مردم تاكنون جز آن دو حرف را نشناختند، اما هنگامی كه قائم ما قیام كند، 25 حرف(شاخه و شعبه) دیگر را آشكار و در میان مردم منتشر می سازد و دو حرف دیگر را به آن ضمیمه می كند، تا 27 حرف كامل و منتشر گردد.
این حدیث، به روشنی جهش فوق العاده ی علمی عصر انقلاب حضرت امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را مشخص می سازد، كه تحولی بیش از دوازده برابر نسبت به كلیه ی علوم و دانش هایی كه در عصر همه ی پیامبران (علیهم السّلام) و بشر عطا شد، پیش می آید و درهای همه ی رشته ها و شاخه های علوم مفید و سازنده، به روی بشر گشوده می شود.
امام باقر (علیه السّلام) فرمود:
إِذا قامَ قائِمُنا وَضَعَ اللهُ یَدهُ عَلی رُؤُسِ العِبادِ فَجَمَعَ بِها عُقُولَهُم وَ كَمُلَتْ بهِ أَحلامُهُم(2)؛
هنگامی كه قائم ما قیام كند، خداوند دست او را بر سر بندگان می گذارد و عقل های آنان را متمركز می كند و افكارشان را تكامل می بخشد.
در پرتو ارشاد و هدایت حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) وزیر دست عنایت او، مغزها در مسیر تكامل قرار می گیرد، اندیشه ها شكوفا می شود و تمام كوته بینی ها و تنگ نظری ها و افكاری كه سرچشمه ی بسیاری از تضادها و درگیری ها است، برطرف می گردد.

2.جهش فوق العاده در صنایع
اگر تصور شود كه حضرت امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) حكومت جهانی خود را بر وسایل ساده ی صنعتی هزاران سال پیش بنا می كند، پنداری ساده و ناپذیرفتنی است، مگر این كه همه ی كارها جنبه ی اعجاز داشته، آتش فتنه ها و توطئه ها نیز از این طریق خاموش شود وگرنه اداره ی این جهان عظیم، با وسایل بسیار ابتدایی گذشته با منطق عادی ناسازگار است. هر كس اندكی با الفبای مدیریت آشنا باشد، این حقیقت را درك می كند.
از روایات نیز برمی آید كه در عصر حضرت امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) صنایع و فن آوریِ وسایل اطلاعاتی، آن چنان پیشرفته خواهد بود كه دنیا، همچون كفِ دست آشكارشده، حكومت مركزی را بر اوضاع جهان مسلط خواهد نمود. مسئله ی انرژی و نور به گونه ای حل می شود كه حتی نیازی به انرژی خورشیدی- كه بازگشت همه ی انرژی ها، جز انرژی اتمی به آن است- نخواهد بود.(3)
چنین توسعه ی شگرفی، شاید در پرتو سیستم تكامل یافته یا انرژی اتمی بدون تشعشات زیان بار كنونی است. وسایل سریع السیر با وسایل كنونی قابل مقایسه نخواهد بود، نه فقط برای دور زدن كره ی زمین در یك زمان كوتاه، بلكه مسافرت های دوردست فضایی را نیز ممكن خواهد ساخت كه خود این به اهداف اصلاحی حكومت كمك می كند.
در حدیثی از امام صادق (علیه السّلام) آمده است:
إنَّ قائِمَنا إذا قامَ مَدَّ الله ُعزَّوجلَّ لِشیعَتِنا فی أَسماعِهمْ وَ أَبصارهِم حتی لا یَكُونَ بَینَهُم وَ بَینَ القائمِ بَرِیدٌ یُكلِّمُهُمْ فَیَسمَعُونَ وَ یَنظُرونَ إلیهِ وَ هُوَ فی مَكانهِ(4)؛
هنگامی كه قائم ما قیام كند، خداوند آن چنان گوش و چشم شیعیان ما را تقویت می كند كه میان آنان و قائم(رهبر و پیشوایشان) نامه رسان نخواهد بود، با آنان سخن می گوید و سخن او را می شنوند و وی را می بینند، حال آن كه او در مكان خویش است و آنان در نقاط دیگر جهان.
برخی وسایل انتقال صدا و تصویر به طور همگانی و ساده، در اختیار همه ی پیروانش قرار می گیرد و زندگی آدم ها تباه نمی شود. همه ی دستورها و برنامه ها با سیستم «شهود و حضور» ابلاغ و اجرا می گردد و چنین طرحی برنامه های زاید و دست وپاگیر را رد می كند.

3.طرح عظیم اقتصادی
یكی از روش های اساسی برای رسیدن به هدف های معنوی و تكامل انسانی، مبارزه با فقر اقتصادی و فراهم آوردن نیاز زندگی آبرومندانه همه ی انسان ها است. بنابراین، سومین خط اصولی برنامه ی حكومت حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) كه مقدمه ای برای آمادگی پذیرش تعلیمات معنوی و انسانی است، تنظیم طرح اقتصادی كامل برای جوامع انسانی است. زمینی كه در آن زندگی می كنیم، امكانات فراوانی برای زندگی ما و نسل های آینده و جمعیت هایی بسیار بیشتر از جمعیت كنونی دارد، اما نداشتن اطلاعات كافی از منابع موجود و بالقوه زمین از یك سو و فقدان نظام صحیح برای تقسیم ثروت زمینی از سوی دیگر، سبب احساس كمبود در ابعاد گوناگون شده است، تا آن جا كه در عصر ما همه روزه گروهی افراد، از گرسنگی می میرند.
نظام استكباری و استعماریِ حاكم بر جهان امروز، در كنار خود یك نظام جنگی ظالمانه ای تدوین كرده كه پیوسته قسمت مهمی از نیروهای فكری و انسانی را به خود مشغول می سازد.
امام صادق (علیه السّلام) می فرماید:
إذا قامَ القائِمُ حَكَمَ بِالعَدلِ وَ ارتَفَعَ فی اَیّامهِ الجَورَ و آمنَتْ بهِ‌ السُّبُلُ و أَخرجَتِ الأرضُ بَركاتِها وَ رُدَّ كُلُّ حَقٍّ الی أهلهِ... وَ حَكمَ بَین الناسِ بِحُكمُ داوودَ و حُكمِ محمدٍ (صلی الله علیه و آله و سلم) فَحِینَئذٍ تُظهِرُ الارضُ كُنُوزَها وَ تُبدِیُ ‌بَركاتها فَلا یَجِدُ الرَّجُلُ مِنكُمْ یَومئَذٍ مَوضِعاً لَصَدَقَتهِ وَ لا لِبرِّهِ لِشُمُولِ الغِنی جَمیعَ المُؤمنینَ(5)؛
هنگامی كه قائم قیام كند، حكومت را بر اساس عدالت قرار می دهد و ظلم و جور در دوران او برچیده می شود و جاده ها در پرتو وجودش امنیت می یابد، زمین بركاتش را خارج می سازد و هر حقی به صاحبش می رسد، در میان مردم همانند داوود و محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) داوری می كند. در این هنگام زمین گنج های خود را آشكار می سازد و بركات خویش را نثار می كند و كسی موردی برای انفاق و صدقه و كمك مالی نمی یابد، زیرا همه ی مؤمنان بی نیاز و غنی خواهند بود.
تكیه بر ظاهر شدن بركات زمینی و خارج شدن گنج ها، نشان می دهد كه هم مسئله ی زراعت و كشاورزی به اوج ترقی خواهد رسید، هم منابع زیرزمینی كشف و استفاده خواهد شد و درآمد سرانه ی افراد آن قدر بالا خواهد بود كه فقیری پیدا نخواهد شد و همه به سرحد بی نیازی خواهند رسید. بی تردید اجرای اصول عدل و داد و جذب نیروهای انسانی در مسیرهای سازنده، اثری جز این نخواهد داشت، زیرا گرسنگی، فقر و نیازمندی، نتیجه ی تبعیض ها و بیدادگری ها و تلف شدن نیروها و سرمایه و منابع است.
در حدیثی از منابع اهل تسنن- از ابوسعید خدری- می خوانیم:
قالَ رَسولُ اللهِ (صلی الله علیه و آله و سلم): اُبَشِّرُكُم بالمَهدیِ یَبعَثُ فی اُمَّتی عَلی إختلافٍ مِنَ النّاسِ وَ زَلازِلَ یَملاُ الأَرضَ قِسطاً وَ عَدلاً كَما مُلِئَتْ جَوراً وَ ظُلماً یَرضی عَنهُ ‌ساكِنُ السَّماء وَ ساكِنُ الأَرضِ یُقَسِّمُ المالَ صِحاحاً فَقالَ رَجُلٌ ما صِحاحاً قال (علیه السّلام): بالسَّویَّهِ بَینَ الناسَ وَ یَملاُ اللهُ قُلوبَ اُمَّةِ مُحمدٍ (صلی الله علیه و آله و سلم) غِنیً وَ یَسَعُهُم عَدلُهُ، حَتی یَأمُرَ مُنادِیاً یُنادی یَقُولُ مَن لَهُ فی المالِ حاجَةُ فَما یَقُومُ مِنَ الناسِ إلا رَجلٌ واحِدٌ(6)؛
پیامبراكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: شما را به ظهور حضرت امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) بشارت می دهم. زمین را پر از عدل می كند؛ همان گونه كه از جور و ستم پر شده است، ساكنان آسمان ها و زمین از او راضی می شوند و اموال و ثروت ها را به گونه ای درست تقسیم می كند. كسی پرسید: معنای تقسیم صحیح ثروت چیست؟ فرمود: به طور مساوی میان مردم. سپس فرمود: دل های پیروان محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) را از بی نیازی پر می كند. عدالتش همه را فرا می گیرد، تا آن جا كه دستور می دهد كسی با صدای بلند صدا زند هر كس نیاز مالی دارد برخیزد، هیچ كس جز یك تن برنمی خیزد.

4.كنترل و نظارت دقیق
در حكومت حضرت امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، بر اثر اجرای اصول عدالت، هیچ مظلومی بی پناه باقی نمی ماند و اگر به شخصی ستم و تجاوز شود، در نخستین فرصت حقش ستانده می شود و دست متجاوز و ستم گر كوتاه می گردد. چنین كاری- قطعاً- بدون سیستم كامل كنترل و داوریِ‌ درست، شدنی نیست؛ به عبارت دیگر، برای مبارزه با فساد، تجاوز و ستم، از یك سو تقویت پایه های ایمان و اخلاق لازم است و از سوی دیگر، ایجاد شرایط صحیح و تأمین عناصر نیرومند قضایی كه بتوانند با هوشیاری و احاطه ی وسیع به وظایف خود عمل كنند.

پی نوشت ها :

1.علامه مجلسی، بحارالانوار، ج52، ص 336، باب27، ح73.
2.شیخ كلینی، كافی، ج1،‌ص 25، ح21.
3.شیخ مفید، ارشاد، ج2، ص 381: المُفَضَّلُ بنُ عُمر قال سَمِعتُ اباعبداللهِ (علیه السّلام) یقُولُ: إنَّ قائِمنا إذا قامَ اشرقَتِ الأَرضُ بِنُورِ رَبِّها وَ استَغنی العِبادُ عَن ضَوءِ الشَّمسِ.
4.شیخ كلینی، كافی، ج8، ص 240، ح329.
5.شیخ مفید، ارشاد، ج2، ص 384.
6.علی بن عیسی اربلی، كشف الغمه، ج2، ص 483.

 نویسنده: ایرج تبریزی

منبع مقاله :
امامی کاشانی و دیگران؛ (1385)، گفتمان مهدویت( سخنرانی و مقاله های گفتمان چهارم)، قم: مؤسسه بوستان کتاب(مرکز چاپ و نشر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه ی قم)، چاپ چهارم

iconبرچسب‌ها : امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف), موعود, مهدویّت, حكومت جهانی, شیعیان,
  • نوشته شده توسط : میثم طاهری
  • در تاریخ : پنجشنبه 2 بهمن 1393
  • نظرات()