تبلیغات
یا مهدی (عج) تا کی انتظار

 جهانی سازی، عدالت اقتصادی و مهدویت - بخش اول

اشاره:
مقاله ((جهانی سازی، عدالت اقتصادی و مهدویت)) در پی آن است تا اثبات كند نهادها و سازكارهای نظام اقتصادی سرمایه داری جهانی به سركردگی ایالات متحده آمریكا نتنها عدالت اقتصادی به ارمغان نمیآورد، بلكه جهان را پر از ظلم، تبعیض، فقر و نابرابری بیش از پیش خواهد كرد و پارادایم مرسوم كنونی بازار آزاد سرمایهداری، علیرغم تاخت و تازهای كنونی خود سرانجام مفتضح خواهد شد و مردم جهان امید خود را به این پارادیم برای بهبودی اوضاع از دست خواهند داد و پارادایم جدیدی كه یكی از موضوعات اصلیش تبیین عدالت جدید است، به منصه ظهور خواهد رسید. این پیام امید بخش كه از آن قرآن كریم و روایت میباشد، مهدویت همان پارادایم جدید است.
شاخصهای عدالت اقتصادی مهدوی عبارتند از: رشد اقتصادی پایدار، حذف فقر، كاهش مداوم نابرابریها و آموزه كفایت در مصرف. با استفاده از این شاخصها كه از آیات و روایات بدست آمدهاند: اولا جهانی سازی سرمایهداری سالارانه به نقد كشیده شده، ثانیا گفته شد كه در شرایط حساس كنونی تنها راه حفظ نظام اجتماعی- فرهنگی اسلامی ایران راهبرد رشد عادلانه است كه هدفش دسترسی به شاخصهای عدالت اقتصادی مهدوی در سطح ملی میباشد و نهایتا وفاق ملی بر این شاخصها رمز موفقیت جمهوری اسلامی ایران در اجرای عدالت اقتصادی میباشد.

مقدمه
هنگامی كه به دو شاخص عدالت اقتصادی، یعنی كاهش نابرابری و فقر در عصر جهانی‌سازی نظر می‌اندازیم، ملاحظه می‌كنیم كه نابرابری از سال 1820 به این سو از سه برابر بودن بیستك بالای درآمدی نسبت به بیستك پایین درآمدی به 74 برابر رسیده است.
جدول 1
می‌بینیم كه كاهش فقر، به‌ عنوان یكی دیگر از شاخص‌های عدالت اقتصادی، در وضعیت مساعدی قرار ندارد. گزارش سازمان ملل به‌خوبی روشن می‌كند كه در عصر جهانی‌سازی، اراده سیاسی لازم برای عدالت اقتصادی، با وجود همة شعارهای اهداف هزاره توسعه، وجود ندارد. در سال 2000، اعضای سازمان ملل بر سر اهداف هزاره توسعه به توافق رسیدند. هدف از این برنامه، کاهش 50 درصدی فقر در جهان تا سال 2015 اعلام شد. حل مشکلاتی مانند گرسنگی، بیماری، بی‌سوادی، صدمه به محیط زیست و گسترش ویروس اچ آی وی (ایدز) از جمله معیارهای سنجش تحقق این هدف بود. برنامه توسعه سازمان ملل می‌گوید این اهداف قابل تحقق است؛ اما تنها در صورتی که کشورهای فقیر اصلاحات همه‌جانبه را پیگیری کنند و کشورهای ثروتمند نیز با بهبود شرایط تجاری و افزایش کمک به کشورهای فقیر، به این اصلاحات واکنش نشان دهند.
مارک مالوک براون، از مدیران برنامه توسعه سازمان ملل به بی بی سی گفت: "فکر می‌کنم شانس تحقق بخش عمده‌ای از این اهداف در بیش‌تر کشورها تا سال 2015 زیاد است. اما این‌ها تا حدود زیادی به تلاش‌های چند سال آینده بستگی خواهد داشت." وی گفت: "در وضعیت خیلی خطرناکی به سر می‌بریم. ابتدا توافق بر سر اهداف برنامه، باعث شد تأکید بر مسئله توسعة جهانی تقویت شود، اما از سوی دیگر، سیاست‌های کهنه بار دیگر خودنمایی کرده است. ایتالیا، فرانسه، آلمان، ژاپن و حتی هلند، یکی از گشاده‌دست‌ترین اهداکنندگان بین‌المللی، به کاهش بودجه در زمینه مخارج عمومی دست زده اند. نگاه داشتن کشورها در مسیر درست، کار واقعاً دشواری است. وقتی کشورها مجبور به کاستن از مخارج عمومی می شوند، اول از همه کمک‌های خارجی قربانی می‌شود."
برنامه توسعه سازمان ملل می‌گوید این گزارش معرف "پسرفت بی‌سابقه‌ای در برخی از فقیرترین كشورهای جهان می‌باشد. بیش از یک میلیارد نفر هنوز در فقر شدید زندگی می‌کنند و استاندارد زندگی بسیاری نیز در حال افت است." این گزارش، به ویژه از 59 کشور نام می‌برد و می‌گوید تحقق اهداف توسعه در این کشورها ممکن نیست، مگر این‌که اقدامات فوری در پیش گرفته شود. از میان این کشورها، در 31 کشور که از لحاظ وخامت اوضاع انسانی در صدر فهرست قرار دارند، پیشرفت در زمینه دستیابی به اهداف توسعه متوقف یا حتی وارونه شده است. از مجموع این 59 کشور، 24 كشور از آلودگی گسترده به اچ آی وی یا ابتلا به ایدز رنج می برند و 31 کشور با بدهی شدید خارجی روبه‌رو هستند.
به گفته سازمان ملل، شمار افرادی که روزگار خود را در شرایط نکبت‌بار زاغه‌نشین‌ها سپری می‌کنند، تقریباً به یک میلیارد نفر، یعنی یک ششم جمعیت جهان رسیده است. سازمان ملل معتقد است که بدون اعمال تغییرات بنیادی، شمار این افراد طی 30 سال آینده دو برابر خواهد شد. این سازمان می‌گوید تا سال 2050، ممکن است 5/3 میلیارد نفر از جمعیت شش میلیاردی شهرنشین زمین در زاغه‌ها زندگی کنند. رئیس برنامه مسکن انسانی سازمان ملل می‌گوید: ادامه رشد و نمو زاغه‌ها مایة شرمساری جهانیان است. مدیر عامل برنامه اسکان سازمان ملل می گوید: "در زمینه سیاست‌گذاری، راه حل اولیه ما تأکید بر نیاز به وجود اراده سیاسی است. همة ما باید از وجود این محله‌های بی‌حساب و کتاب در شهرهایمان شرمنده باشیم. یکی از اهداف توسعه هزاره سازمان ملل، رهبران جهان را متعهد می‌کند، زندگی دست کم صد میلیون زاغه‌نشین را تا سال 2020 به طور چشم‌گیری بهبود بخشند. به عقیده من، وقتی اصولی که این اهداف بر آن‌ها استوار است، پذیرفته شد، این اهداف تحقق‌پذیر خواهد بود. هم‌چنین باید تشخیص دهیم که فقرا، به عنوان مردمانی سخت‌کوش و درستکار، یک ثروت هستند. اما با وجود سیاست‌هایی که آن‌ها را دلسرد می‌کند، چگونه انتظار داریم اوضاع خود را بهبود بخشند؟ ". این گزارش نسبت به جهانی‌سازی اقتصادی اظهار نگرانی می‌کند و می‌گوید: شواهد جاری نشان‌دهندة آن است که جهانی‌سازی در شکل كنونی آن "همیشه به نفع فقرای شهرنشین عمل نکرده است."
آیا امیدی به بهبود نابرابری و فقر هست؟ به دیگر سخن، آیا نظام جهانی كنونی سرمایه‌داری، نهادها و سازوكارهای مناسبی برای رسیدن به عدالت اقتصادی جهانی دارد؟ آیا بشریت در نظام كنونی سرمایه‌داری جهانی، به رفاه اقتصادی و بی‌نیازی دست می‌یابد و فاصله عمیق میان كشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه كاهش می یابد؟ آیا هدف نهایی عدالت اقتصادی كه آزاد شدن انسان‌ها از رنج طلب و كسب بیش از حد است تا بتوانند به‌طور خلاقانه در كارهای بی‌شمار غیر اقتصادی مربوط به روح و ذهن درگیر شوند، در عصر جهانی‌سازی تحقق‌پذیر است؟
مقاله ((جهانی‌سازی، عدالت اقتصادی و مهدویت)) در پی آن است تا اثبات كند نهادها و ساز و كارهای نظام اقتصاد سرمایه‌داری جهانی به سركردگی ایالات متحده امریكا نه تنها عدالت اقتصادی را به ارمغان نمی‌آورد، بلكه جهان را پر از ظلم و تبعیض و فقر و نابرابری بیش از پیش خواهد كرد. پارادایم مرسوم كنونی بازار آزاد سرمایه‌داری با تاخت و تازهای كنونی خود، سرانجام مفتضح خواهد شد و مردم جهان امید خود را به این پارادایم برای بهبودی اوضاع از دست خواهند داد و پارادایم جدیدی كه یكی از موضوعات اصلی‌اش تبیین عدالت جدید است، ظهور خواهد كرد. این پیام امیدبخش از آنِ قرآن كریم و روایات می‌باشد. مهدویت همان راهكار جدید است و شاخص‌های عمده عدالت اقتصادی مهدوی كاهش نابرابری و حذف فقر است.

1. عدالت جهانی و مهدویت
آیات قران كریم و انبوهی از روایات، بیانگر این واقعیت است كه آیندة جهان و پایان تاریخ به سویی می‌رود كه جهان پر از ظلم و جور و تباهی با قیام منجی بشریت، از همه ستم‌ها پاك و سرشار از عدل و داد خواهد شد و این سنت الهی است. حدیث معروف نبوی(ص) ((یملأ الله الارض به قسطاً و عدلاً كما مُلِئَتْ ظُلماً و جوراً)) كه در طرق عامه و خاصه، در كتاب‌های زیادی نقل شده و متواتر یا نزدیك به تواتر است، از این جریان به پرشدن زمین از قسط و عدل تعبیر می‌كند كه با توجه به مفهوم دقیق این دو كلمه (قسط به معنای نفی هرگونه تبعیض، و عدل به معنای نفی هرگونه تجاوز) ترسیم بسیار جالبی از وضع آن جامعه آرمانی می‌كند. عدل و داد، نه در یك بعد، كه در تمام ابعاد، از اقتصاد گرفته تا فرهنگ و عقاید و از داخل خانه‌ها گرفته تا مهم‌ترین مراكز بین‌المللی، حاكم خواهد شد. به تعبیر خود روایت، هر قدر امروز ظلم، بیدادگری، تبه‌كاری، استعمار، استثمار، خون‌ریزی و فساد در جهان مادی حكم‌فرما است، به همان اندازه عدل و داد در آن جامعه آرمانی حاكمیت پیدا می‌كند و به خودكامگی‌های مستكبران پایان می‌دهد. امیرمؤمنان(ع) در این باره می‌فرماید:
((... فیریكم كیف عدل السیرة و یحیی میت الكتاب و السنة)).
او به هنگام قیام، عدالت اسلامی و دادگری و روش پیامبر در عدالت را در چشم انداز جهانیان قرار خواهد داد و كتاب و سنت را كه پیش از او مرده اند، زنده خواهد كرد.

ارزش عدالت جهانی
در حالی كه جهانی‌سازی سرمایه‌سالارانه هدف نهایی نظام‌های اجتماعی فرهنگی خود را آزادی بی‌حد و مرز جنسی و مصرفی برای آب كردن تولید انبوه كالاها و خدمات كارخانه‌های خود و رسیدن به سود صاحبان سرمایه می‌داند، به طوری كه همه چیز دیگر باید در راه این هدف قربانی شود، عدالت،‏ به عنوان هدف نهایی نظام‌های اجتماعی و فرهنگی اسلام تعیین شده است. عدالت یكی از مسائلی است كه به وسیله اسلام، زندگی خود را از سر گرفت و ارزش بسیار یافت. اسلام به عدالت، تنها توصیه نكرد و یا تنها به اجرای آن قناعت نورزید؛ بلكه ارزش آن را بالا برد و آن را هدف نهایی نظام‌های اجتماعی ‌فرهنگی خود در سطح محلی، ملی، منطقه‌ای و جهانی اعلام كرد. البته تحقق عدالت در سطوح جهانی، مشروط به وجود آمادگی جهانی و رهبر جهانی است. یكی از مصادیق بارز آمادگی جهانی، یأس و نومیدی از پارادایم غالب سرمایه‌سالارانه جهانی است؛ همان‌طوری كه یأس از نظام كمونیستی ـ صرف‌نظر از این‌كه چه عواملی موجب یأس شده بود ـ موجب فروپاشی ابرقدرت شرق شد.
رهبری جهانی باید عظمتی داشته باشد كه فقط در امام زمان(ع) متحقق است. امام خمینی(قدس سره) دربارة عظمت مقام صاحب(ع) به شامل بودن مفهوم عدل در زمان ظهور اشاره كرده و می فرماید:
قضیه غیبت حضرت صاحب، قضیه مهمی است كه به ما مسائلی می‌فهماند، من‌جمله این‌كه برای یك همچو كار بزرگی كه در تمام دنیا عدالت به معنای واقعی اجرا بشود، در تمام بشر نبوده كسی الا مهدی موعود(ع) كه خدای تبارك و تعالی او را ذخیره كرده است برای بشر ... آن كسی كه به این معنا موفق خواهد شد و عدالت را در تمام دنیا اجرا خواهد كرد، نه آن هم عدالتی كه مردم عادی می‌فهمند كه فقط عدالت در زمین برای رفاه مردم باشد، بلكه عدالت در تمام مراتب انسانیت ... تمام نفوسی كه هستند انحرافات در آن‌ها هست. حتی نفوس اشخاص كامل هم در آن‌ها انحرافاتی هست ولو خودش نداند. در اخلاق‌ها انحراف هست، در عقاید انحراف هست، در اعمال انحراف هست و در كارهایی كه بشر می كند انحرافش معلوم است و ایشان مأمورند برای این‌كه تمام این كجی‌ها را مستقیم كنند و تمام این انحرافات را برگردانند به اعتدال كه واقعاً صدق بكند ((یملأ الارض عدلا بعد ما ملئت جوراً...))

امكان تحقق عدالت جهانی
سخنان حضرت امام (قدس سره) نشان می‌دهد كه امام زمان(ع) در برنامة كار خود، از این نقطه زیربنایی و مهم كه همان انسان‌سازی و جهاد اكبر برای همه مردم است شروع می‌كند؛ زیرا تا انسان‌ها ساخته نشوند، جامعه بنیاد صحیح نخواهد یافت. هم‌چنین با توجه به این‌كه در حكومت جهانی امام زمان(ع)، نهادهای اجتماعی فاسد و شیطانی نیز از بین رفته‌اند، بنابراین امكان تحقق این آرمان كه تمام مفاسد ریشه‌كن شود و در صحنه اجتماع ظهور و بروز نداشته باشد، كاملاً قابل تصور است. در آیات قرآن مجید آمده است: شیطان پس از رانده‌شدن از درگاه خدا، از پیشگاه مقدس او تقاضا كرد كه عمر جاویدان (تا پایان دنیا) برای اغوای بنی آدم پیدا كند (البته این هم از شیطنت او بود كه تقاضای بازگشت و توبه نكرد، بلكه تقاضای ادامه گناه و فساد و ویرانگری نمود!). عرض كرد: ?ربّ فانظرنی الی یوم یبعثون?؛ پروردگارا! مرا تا روز قیامت مهلت ده)). ولی در برابر این درخواست، به او چنین خطاب شد: ?انك من المنظرین الی یوم الوقت العلوم?؛ به تو مهلت داده می شود، اما تا روز و وقت معین)).
از سوی دیگر، در حالات امام مهدی(ع) چنین آمده است كه ((یوم الوقت المعلوم)) زمان ظهور آن حضرت و برقراری حكومت عدل الهی او می‌باشد. در حدیثی چنین می‌خوانیم كه در صحف ادریس پیامبر آمده است:
تو تا زمان معینی مهلت داده خواهی شد؛ تا زمانی كه مقدر كرده‌ام زمین را از كفر و شرك و معاصی پاك كنم و برای آن روز، بندگانی انتخاب كرده‌ام كه قلوبشان را برای ایمان آزموده‌ام. آنان را جانشینان در زمین قرار می‌دهم و دینشان را پا برجا می كنم تا مرا بپرستند و چیزی را شریك من قرار ندهند. من در آن روز، تو (شیطان) و سواره و پیاده لشگرت، همگی را نابود می‌كنم.
البته شیطان چون ابزار كارش از دستش گرفته شده است، گویی مرده است و قدرت براغواگری ندارد. لشگر شیطان و ابزار او، استكبار جهانی، حكومت‌های خود كامه، ثروت‌های نامشروع، مراكز فساد، تبلیغات زهرآگین و گمراه‌كننده و مانند این‌ها است و می‌دانیم در آن حكومت حق و عدالت، جایی برای این لشكریان و آن ابزار نخواهد بود. البته هیچ‌گاه آزادی اراده و اختیار از انسان‌ها گرفته نخواهد شد و ریشه شهوات نیز در وجود انسان باقی خواهد بود؛ امّا عواملی كه به آن‌ها دامن بزند وجود نخواهد داشت. برعكس، وسائل حاكمیت عقل و ایمان بر شهوات، برای طالبان حق و سالكان راه خدا آماده است.

2. عدالت اقتصادی مهدوی
تعریف عدالت اقتصادی
عدالت اقتصادی به معنی فرایند تصمیم‌گیری بر اساس اسلام (كه امور را به سه امر الهی، امور عمومی‌ و امور خصوصی تقسیم می‌كند) است كه در زمینه تولید، به ((عدالت در حفظ و گسترش ثروت))، یعنی رشد اقتصادی پایدار؛ در زمینه توزیع، به ((عدالت در توزیع ثروت)) و در زمینه مصرف یا رفاه اقتصادی یا تقلیل كمبود كالاها و خدمات، كه هدف نهایی خرده نظام اقتصادی اسلام است، به ((آموزه كفایت)) می‌رسد. عدالت اقتصادی متضمن نظم فردی و اجتماعی در حوزه اقتصاد است و اصول اخلاقی را اعطا می‌كند تا در سازوکارها و نهادهای اقتصادی تجلی یابند. این سازوکارها و نهادها تعیین می‌كنند كه شخص چگونه کار و كسب انجام دهد، وارد قراردادها شود، به مبادلة كالاها و خدمات دیگران بپردازد، و بنیاد مادی مستقلی برای معیشت اقتصادی‌اش ایجاد كند.

گستره عدالت اقتصادی
گستره عدالت اقتصادی اسلام شامل سطوح تولید ، توزیع و مصرف است. بنابراین رشد اقتصادی پایدار و حفظ محیط زیست برای همه نسل‌ها، سطوح متعادل درآمد و دارایی، و سطوح بهینه و کافی مصرف، مجموعاً به‌طور متوازن و سیستمی، عدالت اقتصادی اسلام را شكل می‌دهند. البته ممکن است در جریان اقتصادی، فرد یا افرادی به حقوق کامل اقتصادی خود دست نیابند. اما مهم این است که مجموعه نظام اقتصادی با نهادها و سازوکارهای عادلانة خود، تعادل و توازن را رعایت کند. شهید صدر (ره) درباره سیستمی بودن عدالت اقتصادی می‌نویسد:
باید دانست مسئله اصلی و محوری در هر نظام اجتماعی، تأمین کامل نیازهای این فرد یا آن فرد نمی‌باشد؛ بلکه آن عبارت است از ایجاد توازن عادلانه بین نیازهای تمام افراد جامعه و تنظیم روابط افراد در چارچوبی که جواب‌گوی همه پرسش‌ها و تأمین‌کنندة تمام نیازها باشد.

هدف عدالت اقتصادی
تردیدی نیست كه بدترین و ناهنجارترین اسارت برای بشریت، فقر و نیاز روزانه به غذا، لباس، مسكن، دارو و دیگر لوازم زندگی است. این اسارت برای انسان لحظه‏ای آسایش و فراغت‏ باقی نمی‏گذارد، زمینه‏های رشد و تكامل معنوی و مادی او را نابود می‏سازد و همواره انسان را در اندیشة سیر كردن شكم و پوشاندن بدن و دست‏یابی به سایبان و بهبودی از درد و بیماری و غیره فرو می‏برد. در واقع، فرصتی باقی نمی‏گذارد تا انسان به مفاهیم بالا و برتر زندگی بیاندیشد، پایگاه انسانی خود را درك كند و از عروج و تكامل نوع انسان سخن بگوید. هدف نهایی عدالت اقتصادی این است كه هر شخص آزاد باشد تا به‌طور خلاقانه، در كارهای نامحدود و بی‌شمار فراتر از اقتصاد و مربوط به ذهن و روح درگیر شود. در دوران رفاه اقتصادی و رفع همه نیازها، آدمی از این بردگی و اسارت هستی‏سوز رهایی می‏یابد، از بند مشكلات آن آزاد می‏گردد، و به مسائل متعالی و برتر و تكامل و رشد و صعود می‏اندیشد و در آن راستا گام برمی‏دارد.
احادیث‏ بسیاری دربارة رفاه اقتصادی دوران ظهور وجود دارد و این مسئله شاید از مسائلی باشد كه بیش‌ترین تأكید بر آن شده است. امام على(ع) می‌فرماید:
واعلموا انكم ان اتبعتم طالع‏المشرق سلك بكم منهاج‏الرسول ... و كفیتم مؤونة‏الطلب والتعسف، و نبذتم‏الثقل الفادح عن‏الاعناق... .
بدانید اگر شما از قیامگر مشرق (امام مهدى ((ع‏))) پیروى كنید، شما را به آیین پیامبر درآورد... تا از رنج طلب و ظلم (در راه دستیابى به امور زندگى) آسوده شوید و بار سنگین (زندگى) را از شانه‏هایتان بر زمین نهید... .
رفاه تا این پایه و تأمین سطح زندگى تا این سطح، آرمانى است الهى كه به دست مبشر راستین عدالت، انصاف، سعادت و آسایش، امام مهدى(ع) تحقق مى‏یابد. پیامبر اكرم(ص) نیز می‌فرماید:
یكون فى امتى‏المهدى... یتنعم امتى فى زمانه نعیماً لم یتنعموا مثله قط البر والفاجر، یرسل‏السماء علیهم مدرارا ولا تدخر الارض شیئا من نباتها.
در امت من، مهدى قیام كند... و در زمان او، مردم به نعمت‌هایى دست مى‏یابند كه در هیچ زمانى دست نیافته باشند. (همه) نیكوكاران و بدكاران. آسمان بر آنان ببارد و زمین چیزى از روییدنی‌هاى خود را پنهان ندارد.

معیارهای عدالت اقتصادی
اصول و معیارهای عدالت اقتصادی در اسلام، مشارکت، توزیع، بازتوزیع یا توزیع مجدد و هماهنگی می‌باشند.
نخست) اصل مشارکت: زندگی اقتصادی انسان‌ها با داشتن فرصت‌های برابر برای مشارکت در فرایند اقتصادی ساخته می‌شود. چنین فرصت‌هایی هنگامی می‌توانند برابر باشند که امکان کار شرافتمندانه و دست‌رسی به مالکیت شخصی نسبت به دارایی‌های مولد فراهم شود. البته اصل مشارکت نتایج برابر را تضمین نمی‌کند؛ اما برای هر فردی این حق را تضمین می‌کند تا به‌عنوان یک کارگر و با انجام كار، یا به‌عنوان یک مالک و از طریق سرمایه مولد و یا به‌عنوان کسی که کار و سرمایه را ترکیب می‌کند، درآمدی داشته باشد.
در واقع، اصل مشارکت بر اساس نظریه شهید صدر(ره)، دربارة توزیع ثروت پیش از تولید برگرفته شده است. بر اساس نظریه توزیع ثروت پس از تولید، اصل بر همگانی و عمومی بودن ثروت‌هاست. دراین چارچوب، حق تصرف و بهره‌برداری فردی از این منابع تابع سه متغیر: كار اقتصادی مفید و تولیدی، ایجاد صورت تازه از طبیعت و محدودیت امكان بهره‌برداری است.
دوم) اصل توزیع: این اصل می‌گوید افراد باید از نظام اقتصادی، آن‌چه را كه در آن سرمایه‌گذاری كرده‌اند دریافت كنند ( از طریق كار یا مالكیت سرمایه و یا ترکیبی از کار و سرمایه). این اصل متضمن احترام به کار، مالكیت و قراردادها در یك بازار واقعاً آزاد و باز است. از طریق ویژگی‌های توزیعی مالكیت خصوصی درون بازار آزاد و باز، عدالت توزیعی به‌گونه‌ای خودكار با عدالت مشاركتی پیوند می‌خورد و منشأ درآمدها سهم واقعی هر عامل (اعم از کار یا سرمایه یا ترکیبی از این‌دو) خواهد بود.
سوم) اصل بازتوزیع یا توزیع مجدد: یكی از نكاتی كه در جنبه‏های تحلیلی نیز مفید است، تمایز میان دو اصل ((توزیع‏)) و ((باز توزیع‏)) می‌باشد. به تخصیص درآمدی كه بر اثر مبادلات مورد توافق طرفین در بازار انجام می‌پذیرد، توزیع گفته می‌شود. اما هنگامی كه جامعه فرایند‌های اضافی بازاری یا غیر بازاری را براى اصلاح و تعدیل آن توزیع خاص به كار می‌گیرد، آن را باز توزیع (توزیع مجدد) می‌نامند. ضرورت این كار به ((معیار نیاز)) برمی‌گردد. اعضای خاصی از جامعه به هیچ وجه نمی‌توانند زندگی خود را از طریق انجام دادن فعالیت شخصی به‌تنهایی تأمین كنند؛ مثل بیماران ناعلاج و معلولان، یا كسانی كه نمی‌توانند به تأمین زندگی خود ادامه دهند؛ مثل صاحبان مشاغلی كه پیش از بازنشستگی از كار افتاده‌اند و نمی‌توانند به كسب خود ادامه دهند، یا انسان‌های سالخورده. از سوی دیگر، جامعه موظف است زندگی آن عده از اعضا را كه قادر و مایل به كار هستند، اما بیكارند، از راه درآمد ملی تأمین كند. سرانجام ضرورت دارد كه به دلیل عدالت اجتماعی و حفظ و حراست از صلح اجتماعی، نابرابری‌هایی موجود ناشی از بازار کار، نابرابری‌هایی كه از پیش بودند و از مالکیت سرچشمه می‌گیرند، نابرابری‌های ناشی از دوگانگی‌های منطقه‌ای و بین‌المللی که نابرابری‌های شهر و روستا و نابرابری‌های مناطق مختلف یک کشور و نابرابریهای شمال و جنوب را ایجاد می‌کنند، کاهش یابند. بنابراین بشر برای کاهش فقر و نابرابری، انواع روش‌های بازتوزیع را ایجاد کرده و در آینده نیز ابداع خواهد کرد.
چهارم) اصل هماهنگی: اصل هماهنگی، ناكامی در اجرای اصول مشاركت، توزیع و بازتوزیع را روشن می‌كند و تصحیح‌های لازم برای ترمیم نظم اقتصادی درست و متوازن را برای همه ایجاد می‌نماید. این اصل توسط موانع ناعادلانه برای مشاركت، انحصارات، یا با بكارگیری مالكیت برای صدمه زدن یا استتثمار دیگران نقض می‌شود. هماهنگی ضدّ طمع و حرص است؛ زیرا طمع و حرص سبب محرومیت و استثمار دیگران می‌شود. این اصل هم‌چنین با غارت زیست محیطی نقض می‌شود؛ زیرا چنین غارت‌هایی نهایتاً به همه چیز صدمه می‌زند. هم‌چنین نهادهای نامشروعی چون اسراف، رشوه، ربا و انواع دیگر فسادهای مالی با این اصل در تضادند.

ناصر جهانیان

ادامه دارد ...
 -------------
 منبع :
www.entizar.ir

iconبرچسب‌ها : مهدویت, عدالت اقتصادی, فقر, عدالت, جهانی سازی, امام زمان(ع), امام خمینی,
icon دنبالک ها: حضرت مهدی(عج) و آسایش اقتصادی بشر, آثار ظهور امام زمان(عج) چیست؟ (شکوفایی اقتصاد و رفاه اجتماعی), وضعیت اقتصادی جامعه در عصر حکومت امام زمان (ع), ویژگی های اقتصادی زمامداری امام زمان (عج), اقتصاد در عصر ظهور امام زمان (عج),
  • نوشته شده توسط : میثم طاهری
  • در تاریخ : دوشنبه 6 آذر 1391
  • نظرات()